35 - برهان قاطع برهان ، محمد حسين بن خلف ، قرن 11 ق . برهان قاطع / تاليف محمد حسين بن خلف تبريزى متخلص به برهان با مقابله نسخ متعدد خطى و چاپى و تصحيح و توضيح وجه اشتقاق و ذكر شواهد و افزودن لغات بسيار و تصاوير و نقشه‌ها . به اهتمام محمد معين ، مقدمه‌ها بقلم على اكبر دهخدا ، ابراهيم پورداود ، على اصغر حكمت ، سعيد نفيسى . [ ويرايش دوم ] . - تهران : ابن سينا ، 1342 . 5 ج . - جلد 5 تعليقات است . محمد حسين بن خلف - تبريزى ، اديب شاعر ، متخلص به برهان در اصل از اهل تبريز بود و لكن در هند اقامت داشت ، در آنجا كتاب لغتى ، از پارسى به پارسى ، به نام سلطان عبد اللّه قطب شاه والى حيدرآباد در 1083 ه ق تأليف كرد و به برهان قاطع موسومش نمود . و در سال هزار و شصت و دو از هجرت ( 1062 ) ه ق به پايان رسانيد . اين كتاب ، بارها در هند و ايران چاپ شده و بعضى از كلمات بيگانهء غيرپارسى را نيز كه در نظم و نثر پارسىزبانان دائر و معمول بوده با اشاره به ريشه و نژاد آنها الحاق كرده است . شمارهء لغات آن مفردا و مركبا در حدود بيست هزار مىباشد ، با اينكه جامع‌ترين فرهنگها و كتب لغت پارسى است باز هم بسيارى از لغات آن زبان را متروك گذاشته و آنهائى هم كه نگارش كرده محتاج به تنقيح و تلخيص مىباشد . ريحانة الادب ج 1 / 254 - 253 * * *